Johan en Antoinette Helfensteijn uit Landsmeer zijn ‘moe en kapot’. Blij zijn, dat lukt nog even niet. ‘Aanbouw-gate’ heeft vier jaar lang voortgesleept, tot ze woensdag bij de burgemeester langsgingen voor een gesprek. Het stel hoopt nu dat er eindelijk een oplossing komt.

Johan en Antoinette wonen in een knus huis in Landsmeer. In een straat met vrijstaande huizen, uitkijkend op weilanden en Amsterdam-Noord. “Een heerlijk huis”, vinden ze. “We hebben het in 1984 met onze vaders opgeknapt, en willen hier nooit weg.”

Maar sinds 2022 heeft het woonplezier een flinke knauw gekregen. Toen startten de buren van Johan en Antoinette met de bouw van een aanbouw. Het stel zag geen probleem. Integendeel. Zo’n aanbouw stond er eerder, maar die was wel aan vervanging toe. Het zou een vergelijkbaar bouwwerk worden, met zo’n dertig centimeter ruimte tussen de twee huizen.

Er gingen bouwtekeningen naar de gemeente, die ook akkoord ging: zolang de buren zich aan de tekeningen zouden houden, was er geen vergunning nodig. Maar ze hielden zich niet aan de plannen. Het bouwwerk werd hoger en breder en ging over de erfgrens heen. Helemaal tegen het huis van Johan en Antoinette aan. Het stel kaartte het aan bij de buren en de gemeente. Met de gemeentevoorwaarde ‘hou-je-aan-de tekeningen’ in gedachten moet het wel goed komen, dacht het paar toen nog.

Het werd een strijd die nu al vier jaar duurt met verschillende rechtszaken. Tegen de buren, die over de perceelgrens hebben gebouwd. En tegen de gemeente, die volgens Johan en Antoinette had moeten optreden. Een enorm gesteggel, dat misschien het best wordt samengevat in één zin uit een rapport van de Omgevingsdienst IJmond uit 2024: “Het college (van burgemeester en wethouders van de gemeente Landsmeer, red.) kent meer gewicht toe aan de belangen van de eigenaren van het perceel, die bestaan uit (substantieel) financieel en emotioneel belang bij het behoud van de bouwwerken, dan bij de belangen van verzoekers, die enkel bestaat uit verminderd zicht vanuit hun perceel en een niet nader onderbouwde stelling dat hun woning in waarde is gedaald.”

Met andere woorden: toen de aanbouw er eenmaal stond, hoefden de buren het niet meer weg te halen van de gemeente, ook al was het niet volgens de bouwplannen gegaan.

Johan en Antoinette kunnen er met hun pet niet bij: “Dat is toch echt ongelooflijk? Hoe kán dat?”, vragen ze retorisch en inmiddels met wanhoop in de stem. Het is de reden dat het stel de afgelopen dertien vrijdagen bij het winkelcentrum van Landsmeer met spandoeken aandacht vroeg voor de in hun ogen absurde situatie.

Schimmel en niet meer vrijstaand

Die waardedaling kan Johan inmiddels staven met mails en documenten van Cocensus, de instantie die gaat over gemeentelijke belastingen en daarbij de WOZ-waarde van een huis gebruikt. NH heeft de mails ingezien: een taxateur schat dat de woning nu 136.000 euro minder waard is.

De reden staat erbij vermeld: “De schimmel door de uitbouw van de buren. En het pand is nu een geschakelde woning.” Niet meer vrijstaand dus.

‘Snel onderzoek’

Toch gloort er eindelijk hoop voor het echtpaar. In een zaak tegen de gemeente deed de rechter twee weken geleden uitspraak: het college heeft volgens de rechter ten onrechte nog steeds niet goed onderzocht hoe de uitbouw precies afwijkt van het originele plan, en of dat in strijd is met de regels.

De uitspraak werd opgevolgd door een bezoek aan burgemeester Léon de Lange op woensdag. Dat gesprek vonden ze voor het eerst sinds tijden enigszins prettig. “Hij beloofde dat de gemeente dat onderzoek snel gaat doen.” Daarom heeft het paar voorlopig besloten te stoppen met hun acties op vrijdag.

NH is er niet in geslaagd in contact te komen met de buren.